عباس قديانى
404
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
كردند . خواجه عليشاه ، امراى پادشاه جوان را به وسيلهء رشوه به طرف خود جلب كرد و رشيد الدين را از وزارت معزول ساخت . اركان دربار كه وجود وزير لايق را براى ادارهء امور مملكت لازم مىدانستند . ابو سعيد را وادار ساختند كه وى را به وزارت برگرداند . رشيد الدين به هيچوجه نمىخواست تن به اين كار دهد و چون اصرار از حد گذشت ناچار قبول كرد . خواجه عليشاه از روى حسد چنين وانمود كرد كه رشيد الدين فضل الله به توسط پسرش ، خواجه ابراهيم سلطان محمد خدابنده ( با پدر شاه عباس اشتباه نشود ) را مسموم ساخته است . در تعقيب اين اتهام بى جا ، سلطان امر به دستگيرى رشيد و ابراهيم را صادر كرد و فرمان داد تا پسر را در حضور پدر بكشند . اين اتفاق در سال 718 هجرى قمرى روى داده است . رشيديان نخستين چهرهء سرشناس اين خانواده حبيب الله رشيديان است ، كه در سالهاى پيش از كودتاى 3 حوت 1299 مستخدم سفارت انگليس ، و به روايتى درشكهچى اين سفارت ، بوده است . معهذا رشيديان يك مستخدم ساده تلقى نمىشد . در كشورى كه « رجال » سياسى آن نوكرى سفارت انگليس را تنها راه ترقى مطمئن خود مىدانستند ، درشكهچى سفارت انگليس از موقعيتى شامخ برخوردار بود و طبعا مقامات سياسى و اطلاعاتى نيز به اين مستخدم ايرانى اعتماد داشته و براى عمليات جاسوسى و ارتباط با عوامل بومى خود از او بهره مىجستهاند . در نتيجهء اين موقعيت بود كه حبيب الله رشيديان پس از آشنايى با سيد ضياء الدين طباطبايى ، اين چهرهء جوان مطبوعاتى جاهطلب و سوداگر را به مقامات سفارت انگليس معرفى كرد و اين حادثه بعدها ، پس از كودتاى سيد ضياء - رضا خان ، اهميت تاريخى يافت . با سقوط ديكتاتورى رضا شاه مرحله بعد در زندگى حبيب الله رشيديان و پسران او ( سيف الله - متولد 1294 ، اسد الله - متولد 1295 و قدرت الله - متولد 1296 ) آغاز شد و آنان فعالانه در شبكه توطئهگر امپرياليسم انگليس در ايران به كار گرفته شدند . برادران رشيديان در نوامبر 1951 / آبان 1330 در اختيار « سيا » قرار گرفتند تا نقش مهمى را در عمليات انگليسى - آمريكايى كودتا ايفاء كنند . رضا خان رضا خان فرزند عباسقلى خان سوادكوهى ، معروف به داداش بيك ، در سال 1256 ه . ش . در روستاى آلاست ، از تابع سوادكوه مازندران متولد شد . رضا خان ابتدا در فوج سوادكوه وارد خدمت گرديد و بعد در 22 سالگى به عنوان قزاق وارد قزاقخانه شد . پس از واقعهء به توپ بستن مجلس شوراى ملى توسط محمد على شاه قاجار و مقاومت تبريز در برابر قواى دولتى ، فرمانده يكى از دستههاى قزاق بود كه تحت فرماندهى عين الدوله ، براى سركوب قيام تبريز ، به آن شهر رفت . در مدتى كه در قزاقخانه بود ، مناصب و درجاتى را طى كرده و در سال 1294 ه . ش . رئيس آترياد قزاق در همدان شد . در سال 1299 ه . ش . با وساطت مأموران و مستشاران نظامى بريتانيا ، مانند آيرونسايد و با همدستى سيد ضياء الدين طباطبايى ، مأمور كودتاى سوم اسفند 1299 شد . پس از كودتا به سمت رئيس ديويزيون قزاق منصوب گشت . در كابينه سيد ضياء الدين طباطبايى وزير جنگ شد و در كابينههاى قوام السلطنه ، مشير الدوله و مستوفى الممالك نيز همچنان وزير